Epilepsi (Noqarluni inukullersarneq)

Epilepsi qaratsami tassanngaannaq sananeqaatsit ilaanni ajoqutaasumik pisoqartillugu takkussinnaasarpoq. Epilepsi immikkoortunut marlunnut agguarneqartarpoq:

Epilepsi (Partielle anfald) ilaanneeriarluni takkuttartut qaratsami immikkoortortami aaliangersimasumi aallaaveqarpoq. Noqalinnginnermi meriannguneq, eqqumiitsumik misigineq, piumassuserinngisamik aalaaseqarneq, nakkussineq, tipinut, mamassutsimut, nipinullu malugisaatit pissusissamisoorunnaartarput. Aammattaaq qanoq iliornerit paasiuminaatsuusinnaasarput.

Epilepsi atuunnerusartoq qaratsap ilorpiaaniit pisarpoq qarasarlu tamaat aqqusaartarlugu.

Epilepsiip takkunnarata nalaani inuttaa ilisimaneq ajorpoq. Takussutaagajupput timip tamarmiusup noqarnera, qaatusimasutut isikkoqatsiarneq imaluunniit nukillaarneq uppinnerlu.

Noqarnerit allat epilepsimik peqquteqanngitsut tassaasinnaasarput meeraaqqaat annertuumik kissarneqalersillutik noqarsinnaasarnerat aammalu PNES-mik noqarnerit taaneqartartut ”ilumoortumik noqarnerunngitsut” qaratsap sulineranut attuumassuteqanngitsut, paasineqarnikuunngitsulli sumik peqquteqavinnerinik.

Inuit ilaasa Epilepi-qarnerat sumik peqquteqarnersoq paasineqartarpoq. Inunnguuseralugu qaratsami ajoqut peqqutaasinnaavoq imaluunniit kingusinnerusukkut qaratsakkut ajoquserneq peqqutaasinnaavoq. (Autisme, cerebral parese, apoplexi allallu)

Allatigut qaratsami ajoqut takuneqarsinnaaneq ajorpoq takorloorneqartarporli noqartarneq qaratsami sananeqaatsit (kemisk fejl) ilaasa ajoquteqarnerannik peqquteqartoq.

Ataasiarluni marloriarluniluunniit epilepsimik noqarneq aatsaat pereerpat, nakorsap innarluut aaliangersinnaasarpaa. Noqarnerup qanoq innera paasiniaqqissaareerlugu aammalu qaratsamik (EEG-mik) misissuineq naammasseriarlugu innarluut aaliangerneqartarpoq ilumut epilsepsiunersoq.

Katsorsartinneq sivisoorsuusinnaavoq allaat inuuneq naallugu nakorsaasersornikkut pisinnaalluni. Nakorsap nakorsaatissat aaliangersortarpai aammalu misissortittarnissaq isumagisarlugu. Epilepsiillit 65 %-ii noqartarunnaartarput nakorsaasersulerneq pereeraangat.

Atuartuugaanni, ilinniartuugaanni, suliffeqalissagaanni, biilernermut allagartartaassagaanni ilaqutariinnermulluunniit pilersaarusiuleraanni, pisariaqarpoq epilepsi-qarluni noqartarneq nakorsaatitornerlu paasititsissutigissallugu.

Epilepseqarluni noqartoqassagaluarpat ikiuinissamut siunnersuutit pitsaasut:

• Eqqissisimanissaq, noqartoq anniaateqanngilaq inuuneralu ulorianartorsiornani
• Noqartup apunnginnissaa anninnginnissaalu sianigineqassaaq
• Noqartoq nallakartinneqassaaq atisaalu sukangasuut qasukkartinneqassallutik
• Noqartup qarngata kigutaasalu akornannut ilisisoqassanngilaq
• Noqartup qaatunnissaata tungaanut ilagineqassaaq nammineeqqissinnaanngornissaata tungaanut.
• Ambulance aatsaat aggersarneqassaaq noqarneq minutsialunnit sivisuneruppat imaluunniit noqartoq annersimappat.
• Inuit allat alapernaannissaannut noqartoq illersorneqassaaq